Máy lọc không khí nhỏ chỉ hiệu quả khi công suất lọc khớp với diện tích căn phòng nó đặt, chạy êm đủ để người nhận để chạy cả đêm, và màng lọc thay thế dễ mua. Chiếc máy xinh xắn đặt giữa phòng khách rộng sẽ chạy ồn hết cỡ mà không lọc kịp; chiếc máy có màng lọc chỉ một nơi bán sẽ thành vật trang trí khi màng hết hạn.
Bài này đi từ việc đo phòng người nhận mà không cần hỏi thẳng, đọc vài chỉ số chính trên hộp, nghe độ ồn, tính chuyện màng lọc lâu dài, tới cách đặt máy, bảo hành và câu ghi thiệp. Máy lọc không khí không phải thiết bị chữa bệnh; người có bệnh hô hấp đang điều trị, phụ nữ có thai, nhà có trẻ sơ sinh nên hỏi bác sĩ về việc dùng máy và những điều cần lưu ý.
Đo căn phòng người nhận trước khi chọn
Hầu hết máy lọc không khí nhỏ làm quà hợp một phòng ngủ hoặc một phòng làm việc, không hợp cả căn nhà. Vì vậy bạn cần biết máy sẽ đặt ở phòng nào và phòng đó rộng bao nhiêu.
- Hỏi người nhà phòng nào người nhận ở lâu nhất. Phần lớn người lớn tuổi dành nhiều giờ nhất trong phòng ngủ; người làm việc tại nhà thì là phòng làm việc.
- Ước diện tích bằng bước chân. Đi dọc và ngang phòng, mỗi bước người lớn chừng sáu bảy tấc. Nhân hai cạnh là ra diện tích gần đúng, đủ để chọn máy.
- Để ý trần nhà. Nhà phố trần cao, nhà ống có gác lửng thông lên, thì thể tích không khí lớn hơn diện tích sàn gợi ý; chọn máy công suất dư ra một chút.
- Phòng có hay mở cửa không. Phòng thông ra ban công, cửa sổ mở suốt ngày thì máy lọc không theo kịp không khí vào. Máy lọc phát huy nhất trong phòng đóng cửa, như phòng ngủ ban đêm hay phòng có máy lạnh.
- Ổ cắm gần đâu. Máy cần đặt nơi thông thoáng quanh thân, cách tường một khoảng; ổ cắm ở góc khuất sau tủ sẽ buộc máy nằm sai chỗ.
Ví dụ giả định: chị Nhung định biếu bố mẹ máy lọc cho phòng khách rộng hơn ba chục mét vuông, mở cửa ra sân cả ngày. Hỏi lại mới biết bố mẹ ở phòng ngủ có máy lạnh hơn mười tiếng mỗi ngày. Chị chọn máy nhỏ cho phòng ngủ, êm, vừa diện tích, và bố mẹ bật cả đêm.
Đọc các chỉ số chính trên hộp máy
Hộp máy lọc không khí in rất nhiều thông số. Người đi biếu chỉ cần đọc kỹ vài con số dưới đây.
| Chỉ số | Nghĩa là gì | Cách dùng khi chọn |
|---|---|---|
| Lưu lượng khí sạch (thường ghi CADR) | Lượng không khí đã lọc máy thổi ra mỗi giờ, theo từng loại hạt bụi, khói, phấn hoa | Con số càng lớn càng lọc nhanh; so với diện tích phòng theo khuyến nghị in trên hộp |
| Diện tích phòng khuyến nghị | Phòng rộng nhất nhà sản xuất cho là phù hợp | Chọn máy có diện tích khuyến nghị lớn hơn phòng thật, để chạy ở mức nhỏ vẫn đủ |
| Độ ồn (dB) ở từng mức | Tiếng máy ở mức thấp nhất và cao nhất | Phòng ngủ cần mức thấp nhất rất êm; xem con số ở mức thấp, không chỉ mức cao |
| Loại màng lọc | Màng lọc bụi mịn, màng than hoạt tính khử mùi, màng lọc thô | Hỏi màng thay bao lâu, có bán ở nhiều nơi không |
| Công suất điện | Điện máy tiêu thụ ở các mức | Máy chạy cả ngày nên để ý số này; đa số máy nhỏ tiêu thụ ít |
Đừng chọn máy theo số lượng tính năng như ion âm, đèn diệt khuẩn, nhiều chế độ. Với người nhận lớn tuổi, máy có một nút bật, một nút chỉnh mức và một đèn báo thay màng lọc thường được dùng đều đặn nhất.
Độ ồn: thứ quyết định máy có được bật ban đêm
Mức thấp nhất phải thật êm. Máy lọc chạy suốt đêm trong phòng ngủ, nên tiếng ở mức thấp nhất mới quan trọng. Nhiều người nhận tắt máy chỉ vì tiếng quạt rì rì làm khó ngủ, dù máy lọc tốt.
Nghe thử tiếng, không chỉ đọc số. Cùng mức decibel, có máy kêu đều như tiếng gió, có máy rít cao khó chịu. Ở cửa hàng, ghé tai gần máy chừng một sải tay, nghe ở mức thấp nhất và mức trung bình.
Đèn báo có tắt được không. Đèn màu chất lượng không khí sáng xanh đỏ ban đêm làm nhiều người lớn tuổi khó ngủ. Chọn máy có chế độ ngủ tắt đèn hoặc giảm sáng.
Chế độ tự động có thể tự tăng tốc ban đêm. Máy có cảm biến tự tăng mức quạt khi không khí bẩn, đôi khi gầm lên lúc nửa đêm vì ai đó xịt nước hoa, đốt nhang. Chỉ cho người nhận cách khoá ở chế độ ngủ.
Rung trên sàn gỗ. Máy đặt trên sàn gỗ, sàn gác lửng có thể truyền rung nhẹ. Lót một tấm cao su mỏng dưới đế là đủ.
Hẹn giờ tắt. Người không muốn máy chạy cả đêm có thể hẹn tắt sau vài giờ. Chỉ cho người nhận nút hẹn giờ, và nói rõ máy lọc hiệu quả nhất khi phòng đóng cửa và máy chạy đều.
Màng lọc: khoản chi lâu dài cần tính trước
Máy lọc không khí giống máy in: thân máy mua một lần, màng lọc mua nhiều lần. Màng lọc bụi mịn thường cần thay sau một khoảng thời gian tuỳ mức sử dụng và độ bẩn của không khí; nhà gần đường lớn, nơi có nhiều bụi thì thay sớm hơn. Màng than hoạt tính khử mùi bão hoà nhanh hơn nữa. Hỏi nơi bán chu kỳ thay khuyến nghị và giá màng thay thế ở tầng nào so với thân máy.
Màng lọc chỉ bán ở một nơi, hay phải đặt hàng từ nước ngoài, là cái bẫy lớn nhất của máy lọc làm quà. Khi đèn báo thay màng sáng, người nhận lớn tuổi không biết mua ở đâu, máy chạy tiếp với màng bẩn hoặc bị rút điện. Trước khi mua, tìm xem màng thay thế của mã máy đó có bán rộng rãi không.
Một cách biếu rất được việc: mua kèm một bộ màng lọc dự phòng, cất chung hộp, dán ghi chú ngày nên thay. Hoặc bạn tự đặt lịch nhắc trên điện thoại của mình, đến hạn thì gửi màng mới về cho bố mẹ. Người nhận không phải nghĩ gì, máy chạy đều nhiều năm.
Không giặt màng lọc bụi mịn bằng nước nếu nhà sản xuất không cho phép; màng sẽ hỏng cấu trúc. Màng lọc thô bên ngoài thì thường hút bụi hoặc rửa được theo hướng dẫn.
Kiểm máy khi nhận và đặt máy hôm trao
Máy lọc không khí là đồ điện chạy liên tục, nên kiểm kỹ trước khi trao và lắp đặt cùng người nhận.
- Mở hộp, tháo túi nilon bọc màng lọc. Đây là bước nhiều người quên: máy chạy với màng còn bọc nilon thì gần như không lọc gì. Nhiều máy giấu màng bên trong, phải mở nắp mới thấy.
- Chạy thử ở từng mức. Nghe tiếng quạt, kiểm các nút, đèn báo. Không có tiếng lạch cạch, mùi khét.
- Đặt máy cách tường và đồ vật. Theo khoảng cách trong sách hướng dẫn, thường vài gang tay; không đặt sát rèm cửa sẽ hút rèm vào cửa gió.
- Chỉ người nhận ba thao tác. Bật tắt, chỉnh mức, chuyển chế độ ngủ. Dán một tờ giấy nhỏ ghi ba thao tác cạnh máy.
- Ghi ngày lắp màng lên thân màng lọc. Viết bằng bút dạ ở mép màng, lần sau thay biết đã dùng bao lâu.
Điền phiếu bảo hành, chụp hoá đơn gửi người nhà. Hỏi nơi bán bảo hành tại nhà hay phải mang máy tới, vì người lớn tuổi khó tự mang máy đi.
Máy lọc theo tầng: tiền nằm ở đâu
Hai máy lọc nhỏ nhìn ảnh giống nhau có thể cách xa tầng giá. Biết tiền nằm ở đâu giúp bạn quyết định chỗ nào đáng chi, chỗ nào không.
| Phần | Tầng phổ thông | Tầng khá | Tầng cao |
|---|---|---|---|
| Màng lọc | Màng mỏng, lọc thô và lọc mịn ghép chung | Màng lọc bụi mịn riêng, có lớp than | Màng dày, lớp than nhiều, thời gian thay dài hơn |
| Quạt và độ ồn | Quạt nhỏ, mức thấp vẫn nghe rõ | Quạt êm ở mức thấp, có chế độ ngủ | Quạt rất êm, rung ít, nhiều mức chỉnh |
| Cảm biến | Không có hoặc chỉ đèn báo đơn giản | Cảm biến bụi, tự chỉnh mức | Nhiều cảm biến, hiển thị chi tiết |
| Điều khiển | Nút cơ trên thân | Nút cảm ứng, có hẹn giờ | Thêm điều khiển qua điện thoại |
| Màng thay thế | Rẻ nhưng có khi khó mua | Phổ biến hơn | Đắt hơn, thường bán ở nơi chính hãng |
Với quà cho người lớn tuổi, đáng chi cho màng lọc tốt và quạt êm; không cần chi cho điều khiển qua điện thoại hay màn hình chi tiết. Người nhận chỉ cần máy chạy êm và đèn báo thay màng rõ ràng.
Câu ghi thiệp và khi nào không nên biếu
Máy lọc không khí là quà của sự lo lắng cho người ở xa, nhất là bố mẹ sống ở thành phố đông xe cộ. Câu thiệp nên nhẹ nhàng, nói chuyện ngủ ngon, đừng biến món quà thành lời cảnh báo ô nhiễm.
Biếu bố mẹ: "Con gửi bố mẹ chiếc máy nhỏ cho phòng ngủ. Màng lọc dự phòng con để trong hộp, đến hạn con sẽ gửi màng mới về." Biếu chị gái mới sinh em bé, sau khi chị đã hỏi bác sĩ: "Em chúc chị và bé ngủ ngon. Máy chạy êm lắm, chị cứ bật cả đêm." Biếu anh đồng nghiệp làm việc tại nhà: "Chúc anh có một góc làm việc dễ thở hơn mỗi ngày."
Không nên biếu máy lọc khi người nhận ở nhà thoáng, thường mở cửa, ít ở trong phòng kín; hoặc khi bạn chưa chắc màng lọc mua được ở gần họ. Với người nhạy cảm tiếng ồn, chỉ biếu khi đã nghe thử mức thấp nhất. Món quà không chạy thì không còn là quà.
Câu hỏi thường gặp
Máy lọc không khí nhỏ dùng cho phòng bao nhiêu mét vuông?
Tuỳ từng máy; xem diện tích khuyến nghị và lưu lượng khí sạch in trên hộp. Nên chọn máy có diện tích khuyến nghị lớn hơn phòng thật một chút để chạy ở mức thấp, êm mà vẫn đủ lọc.
Màng lọc máy lọc không khí bao lâu phải thay?
Tuỳ máy, mức sử dụng và độ bụi nơi đặt máy; nhà sản xuất thường ghi chu kỳ khuyến nghị và nhiều máy có đèn báo. Nhà gần đường lớn, nhiều bụi thì thay sớm hơn khuyến nghị.
Máy lọc không khí có chạy cả đêm được không?
Đa số máy được thiết kế để chạy liên tục. Chọn máy có chế độ ngủ êm, tắt đèn, và đặt cách giường một khoảng theo hướng dẫn. Kiểm điện áp và ổ cắm chắc chắn trước khi để chạy qua đêm.
Máy lọc không khí có chữa được bệnh hô hấp không?
Không. Máy chỉ giảm bụi và một số chất trong không khí phòng. Người đang điều trị bệnh hô hấp, phụ nữ có thai, nhà có trẻ sơ sinh nên hỏi bác sĩ về việc dùng máy và tiếp tục theo chỉ dẫn điều trị.
Có nên chọn máy có ion âm hay đèn diệt khuẩn?
Không cần thiết với máy làm quà cho người lớn tuổi. Một số chức năng ion có thể sinh ra lượng nhỏ khí ôzôn; nếu máy có chức năng này, chọn loại tắt được. Ưu tiên màng lọc tốt, chạy êm, dễ dùng.
Máy lọc không khí đặt ở đâu trong phòng thì tốt?
Nơi thông thoáng quanh thân máy, cách tường và rèm theo khoảng cách hướng dẫn, gần chỗ người nhận ngồi hoặc nằm nhiều nhất. Không đặt trong góc kẹt sau tủ hay sát cửa sổ đang mở.