BieuQua.comBiếu Quà
Trà và bộ ấm chén làm quà

Khay trà làm quà: khay gỗ thoát nước, khay tre hay khay khô và dụng cụ đi kèm

Chọn khay trà làm quà: khay thoát nước có ngăn chứa, khay tre, khay gỗ, khay gốm khô; cỡ khay theo bàn, kiểm mộng và lớp phủ, dụng cụ đi kèm nào đáng có.

A woman wipes a slatted bamboo tea tray with a cloth on a balcony in the morning, potted plants around, shot from slightly above, fresh green and pale wood tones

Khay trà là món quà hợp với người đã có ấm chén và hay pha trà tại bàn: khay thoát nước có ngăn chứa hợp kiểu pha tráng ấm, dội nước nhiều lần; khay khô bằng gỗ, tre hoặc gốm hợp người pha gọn, ít đổ nước. Chọn sai kiểu, khay sẽ ướt nhẹp hoặc bị cất đi vì quá cồng kềnh.

Ưu điểm lớn của khay trà khi làm quà là không phụ thuộc vào khẩu vị trà của người nhận, và gần như ai có bàn trà cũng dùng được. Nhược điểm là khay gỗ kém chất lượng rất dễ cong vênh, mốc, ám mùi sau vài tháng. Bài dưới giúp bạn chọn kiểu khay, đo cỡ, kiểm hàng, chọn vài dụng cụ đi kèm đáng có, và dặn người nhận giữ khay bền.

Bốn kiểu khay và người nhận hợp

Khác biệt chính giữa các kiểu khay là chỗ nước đi đâu khi bạn tráng ấm, tráng chén, rót tràn.

Kiểu khayCấu tạoHợp kiểu phaĐiểm cần kiểm
Khay thoát nước có ngăn chứaMặt khay có nan hoặc rãnh, nước chảy xuống ngăn dướiPha ấm nhỏ nhiều lượt, dội nước tráng ấm thường xuyênNgăn chứa dễ tháo, dễ đổ; mặt nan không lỏng
Khay thoát nước có ống xảNhư trên nhưng nước theo ống mềm ra xô hoặc bình dưới bànBàn trà cố định, pha nhiều, có khách thường xuyênỐng xả không gập, đầu nối kín; cần chỗ đặt bình chứa
Khay tre nanNan tre ghép, nước lọt qua xuống đĩa lótPha gọn, ít nước trànNan đều, mấu nối chắc, tre đã xử lý chống mốc
Khay khô (gỗ nguyên tấm, gốm, kim loại)Mặt phẳng, không thoát nướcNgười pha gọn, thích bàn trà khô ráo, dùng thêm bát đựng nước thảiLớp phủ chống nước, mép không sắc

Người pha theo kiểu Bắc với ấm sứ, rót thẳng ra chén, ít tráng ấm, thường hợp khay khô hoặc khay tre đơn giản. Người pha ấm tử sa, ô long, dội nước lên ấm nhiều lần thì gần như cần khay thoát nước.

Đo cỡ khay trước khi mua

Lỗi phổ biến nhất khi tặng khay trà là khay không vừa bàn. Trước khi mua, hỏi khéo người nhà hoặc tự ước lượng:

  • Mặt bàn trà nhà người nhận rộng bao nhiêu; khay nên để lại khoảng trống hai bên để đặt bình nước, hộp trà.
  • Bộ ấm chén hiện có gồm mấy món: ấm, chén tống, bao nhiêu chén; xếp thử trên giấy theo kích thước ước lượng.
  • Người nhận ngồi trà một mình, hai người hay cả nhóm; nhóm đông cần khay dài hơn là khay rộng.
  • Nhà có trẻ nhỏ: chọn khay mép tròn, không có cạnh sắc, ngăn chứa nước kín.
  • Căn hộ nhỏ: khay gọn, dễ nhấc cất đi sau khi dùng.
  • Nhà có bàn gỗ quý: chọn khay có chân đệm hoặc lót cao su mỏng để không xước mặt bàn và không đọng nước dưới đáy.

Nếu không thể hỏi được, chọn cỡ vừa đủ cho một ấm, một chén tống và sáu chén nhỏ. Đây là cỡ dễ hợp với phần lớn bàn trà gia đình. Khay quá to nhìn hoành tráng ở cửa hàng nhưng về nhà thường lấn hết mặt bàn và phải cất vào gầm. Một mẹo nhỏ: cắt một tờ bìa đúng cỡ khay định mua, nhờ người nhà đặt thử lên bàn trà và chụp ảnh gửi lại; nhìn ảnh là biết ngay có vừa hay không.

Kiểm khay gỗ, khay tre tại cửa hàng

Mộng ghép và đường keo. Nhìn các góc khay và chỗ nối mặt với thành. Mộng khít, không thấy khe hở, không có vệt keo tràn ra loang lổ. Khe hở nhỏ ở cửa hàng sẽ thành chỗ đọng nước và mốc sau vài tháng.

Mặt nan thoát nước. Ấn tay lên từng nan: chắc, không lún, không lỏng. Nan bị lỏng sẽ kêu khi đặt ấm và cong dần.

Lớp phủ bề mặt. Khay dùng với nước nóng cần lớp phủ chống nước. Nhỏ một giọt nước lên mặt khay: nước đọng thành giọt tròn là có lớp phủ; nước thấm vào gỗ làm sẫm màu ngay là gỗ trần, sẽ nhanh bị ố.

Mùi. Ngửi sát mặt khay và ngăn chứa. Mùi sơn, keo, dầu nồng nặc sẽ quyện vào hơi nước nóng khi pha trà. Khay gỗ tốt chỉ có mùi gỗ nhẹ hoặc gần như không mùi.

Độ phẳng. Đặt khay lên mặt kính hoặc mặt bàn phẳng, ấn từng góc: khay không cập kênh. Gỗ chưa khô kỹ hay bị cong ngay từ cửa hàng.

Ngăn chứa nước. Kéo ra, đẩy vào vài lần: trơn, không kẹt. Lòng ngăn nên có lớp lót nhựa, kim loại hoặc phủ chống nước kín, không phải gỗ trần.

Khay tre. Nhìn nan: đều màu, không có đốm đen (dấu hiệu mốc), mặt nan nhẵn không xơ. Tre đã xử lý chống mọt, chống mốc thường có thông tin trên nhãn.

Dụng cụ đi kèm nào đáng có, món nào chỉ làm chật hộp

Khay trà thường được bán theo bộ cùng nhiều dụng cụ nhỏ. Không phải món nào cũng được dùng. Dưới đây là phân loại dựa trên việc người pha trà thật sự cầm tới chúng bao nhiêu lần.

Đáng có: chén tống (bình chia trà) để rót trà đều cho mọi chén; lưới lọc nhỏ đặt trên chén tống để giữ vụn trà; khăn lau trà bằng vải dày thấm tốt; kẹp gắp chén để tráng chén nóng không bỏng tay. Bốn món này người pha trà dùng mỗi ngày.

Có thì tốt: muỗng lấy trà bằng tre hoặc gỗ; ống đựng dụng cụ; bát đựng nước thải nếu tặng khay khô. Những món này tiện nhưng không bắt buộc.

Thường chỉ để trưng: bộ sáu món đủ loại que, kim, phễu, gắp trong một ống tre to. Người sành ít dùng hết, người mới thì không biết dùng món nào vào việc gì. Tượng nhỏ đặt trên khay (trà sủng) là món sở thích; chỉ tặng nếu biết người nhận thích.

Một bộ quà gọn và được dùng tới nhiều nhất thường là: khay đúng cỡ, một chén tống có lưới lọc, một khăn lau trà, một kẹp gắp. Bốn món ấy, chất lượng tốt, đóng trong hộp giấy cứng có khuôn lót, đáng giá hơn một hộp mười món làm ẩu.

Dặn người nhận giữ khay gỗ không cong, không mốc

Khay gỗ hỏng phần lớn vì để ẩm lâu. Kèm vài dòng dặn dò dưới đây trong hộp quà:

  1. Đổ nước trong ngăn chứa sau mỗi buổi trà, không để nước đọng qua đêm.
  2. Lau khô mặt khay và lòng ngăn chứa bằng khăn sạch, để khô thoáng một lúc rồi mới đặt lại.
  3. Không ngâm khay trong nước, không rửa bằng máy rửa chén, không để khay sát cửa sổ nắng gắt.
  4. Thỉnh thoảng lau mặt khay bằng khăn ẩm có chút nước trà nguội rồi lau khô; nhiều người dùng cách này để giữ màu gỗ.
  5. Mùa nồm ẩm, nếu không dùng thường xuyên, dựng khay nghiêng nơi thoáng gió thay vì để phẳng trong tủ kín.
  6. Thấy đốm mốc nhỏ: lau ngay bằng khăn khô sạch, để khô thoáng; mốc lan rộng thì nên hỏi nơi bán cách xử lý phù hợp với loại gỗ và lớp phủ.

Khay tre cũng giữ như vậy, nhưng tre nhạy ẩm hơn nên càng cần lau khô. Khay gốm, kim loại thì nhẹ nhàng hơn nhiều, chỉ cần rửa như bát đĩa thông thường, nhớ cẩn thận với mép gốm khi rửa.

Phối khay với trà và ấm thành một món quà

Khay trà một mình là món quà hơi trống. Thêm một hai món đúng với thói quen người nhận sẽ làm nó trọn vẹn mà không cồng kềnh. Bảng gợi ý theo ba tầng chi tiêu:

TầngKhayMón kèmHợp ai
Phổ thôngKhay tre nan cỡ vừa có đĩa lótMột khăn lau trà, một gói trà búp nhỏĐồng nghiệp, người mới bắt đầu uống trà
KháKhay gỗ khô hoặc khay thoát nước cỡ vừaChén tống có lưới lọc, kẹp gắp, một hộp ô long túi nhỏBố mẹ, người hay pha trà tại bàn
CaoKhay gỗ thoát nước có ngăn chứa tốt, mộng ghép kỹẤm sứ hoặc ấm đất nung đã thử nắp, bốn sáu chén cùng bộ, trà tốt đóng kínNgười sành trà vừa có bàn trà mới, quà tân gia trang trọng

Nguyên tắc chung: mọi món kèm phải hợp với cỡ khay. Ấm và chén xếp lên khay phải còn chỗ rót, không chật. Khi đóng hộp, đặt khay ở đáy, các món nhỏ bọc riêng nằm trong khuôn lót bên trên, trà trong túi kín để riêng một góc tránh mùi gỗ.

Nếu đã biết người nhận có ấm chén ưng ý, đừng thêm ấm; một chiếc khay đúng cỡ cùng khăn lau trà tốt đã là món quà đủ, và không làm người nhận khó xử vì có thêm một bộ ấm không dùng tới.

Hợp ai, kiêng gì và câu ghi thiệp

Khay trà hợp biếu tân gia (nếu biết gia chủ có thói quen uống trà), biếu bố mẹ hai bên vừa chuyển nhà, biếu người nghỉ hưu bắt đầu có bàn trà riêng, biếu đồng nghiệp lớn tuổi có góc trà ở phòng làm việc. Khay trà ít hợp với người không có bàn trà, người ở căn hộ rất nhỏ đã kín đồ, hoặc người đã có một chiếc khay quen dùng lâu năm.

Một chuyện cần cân nhắc: khay lớn, nặng, gửi xa tốn kém và dễ vỡ ngăn gốm, gãy nan. Nếu người nhận ở xa, chọn khay gọn, nhẹ, đóng trong hộp cứng có chèn kỹ các góc; hoặc đặt nơi bán giao thẳng tới nhà người nhận, kèm thiệp viết tay gửi riêng.

Với khay có ống xả, đầu nối hay chân đệm rời, hãy tự lắp thử một lần ở nhà, đổ nước kiểm tra không rỉ, rồi mới đóng hộp lại. Người nhận, nhất là người lớn tuổi, ít khi muốn đọc hướng dẫn lắp ráp; món quà mở ra là đặt lên bàn dùng được ngay luôn để lại cảm giác dễ chịu hơn.

Mẫu thiệp cho bố mẹ ở nhà mới: Con gửi bố mẹ chiếc khay trà cho góc phòng khách nhà mới. Bố pha trà, mẹ lau khay, con về thì cả nhà cùng ngồi. Mẫu cho đồng nghiệp sắp nghỉ hưu: Chúc anh những ngày thong thả bên khay trà mới. Khay có ngăn chứa nước, anh cứ dội ấm thoải mái, không lo ướt bàn.

Câu hỏi thường gặp

Nên tặng khay trà thoát nước hay khay khô?

Tuỳ cách người nhận pha. Người hay tráng ấm, dội nước lên ấm nhỏ nhiều lần cần khay thoát nước có ngăn chứa. Người pha kiểu ấm sứ rót thẳng ra chén, ít đổ nước thường thấy khay khô hoặc khay tre gọn gàng và dễ giữ sạch hơn.

Khay trà gỗ bị mốc có dùng tiếp được không?

Đốm mốc nhỏ mới xuất hiện có thể lau ngay bằng khăn khô sạch và để khô thoáng. Nếu mốc lan rộng, ăn sâu vào gỗ hoặc có mùi hắc, nên hỏi nơi bán cách xử lý hoặc thay khay, vì khay tiếp xúc với nước trà hằng ngày.

Khay trà có cần mua kèm bộ dụng cụ không?

Không cần cả bộ nhiều món. Chén tống có lưới lọc, khăn lau trà và kẹp gắp chén là ba bốn món người pha trà dùng mỗi ngày. Các món khác thường chỉ để trưng bày, chỉ nên thêm khi biết người nhận thích.

Làm sao chọn cỡ khay khi không biết bàn trà nhà người nhận?

Chọn cỡ vừa đủ cho một ấm, một chén tống và sáu chén nhỏ. Cỡ này hợp với phần lớn bàn trà gia đình. Khay quá to dễ lấn hết mặt bàn và thường bị cất đi sau vài lần dùng.

Khay tre có bền bằng khay gỗ không?

Khay tre nhẹ, rẻ hơn, hợp người pha gọn, nhưng nhạy ẩm và dễ mốc nếu để nước đọng. Khay gỗ có lớp phủ chống nước tốt bền hơn với kiểu pha nhiều nước. Cả hai đều cần lau khô sau mỗi lần dùng.

Có nên gửi khay trà cho người ở xa không?

Được, nếu chọn khay gọn nhẹ và đóng gói kỹ các góc, ngăn chứa và nan. Cách tiện hơn là đặt nơi bán uy tín giao thẳng tới nhà người nhận, kèm thiệp viết tay gửi riêng, để tránh khay bị va đập nhiều lần trên đường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138